Op 1 februari 1329 wordt met de giften van Gerard, Heer van Diest, en zijn echtgenote Johanna van Vlaanderen het Sint-Jansbergklooster als kartuizerklooster gesticht. Op verzoek van de stichters werd het klooster toegewijd aan Johannes de Doper. In het begin was er slechts plaats voor 7 monniken, maar dankzij talrijke schenkingen klimt dit aantal in 1440 op tot 18 monniken, 2 novicen en drie donaten. Bruno, stichter van de kartuizerorde stelde volgende regel op: liefde voor de eenzaamheid, voorrang aan het zuiver contemplatieve leven, evenwicht tussen erimitisme en cenobitisme, aandacht voor de naaste wijsheid en zin voor matigheid. Vanaf de 16de eeuw viel het Zelemse kartuis op door de hoge intellectuele bedrijvigheid van de monniken: eigen literair werk (o.m. "Elckerlyc"), boekbinden en boekverluchten. Door de jaren heen wordt het klooster echter geteisterd door aanvallen en plunderingen. Hierdoor werd de financiële situatie van de gemeenschap erg moeilijk en moesten de prior en de monniken regelmatig vluchten naar Diest waar ze een refugiehuis bezaten, zoals in 1582 toen Oranje-troepen het klooster in brand staken voor het naderende Spaanse leger. In 1616 startten enkele monniken dan toch met de heropbouw van het klooster. In 1794, bij de eerste Franse invallen in ons land vluchtten de prior en de monniken definitief. Op 14 september 1796 werd het klooster op de Sint-Jansberg officieel afgeschaft.

Hier vind je meer informatie over de geschiedenis van de kartuizers in de Nederlanden.